Strajk a odszkodowanie: znaczenie ma to, kto strajkuje
Strajk nie oznacza automatycznej utraty prawa do odszkodowania. Gdy strajkuje załoga linii, pasażerom często przysługuje 250–600 € na osobę. Nadal trzeba spełnić warunki opóźnienia lub odwołania lotu.
Strajk własnych pracowników czy zewnętrzny?
| Kto strajkuje? | Zwykła ocena | Opieka |
|---|---|---|
| Piloci lub personel pokładowy zatrudnieni przez linię | Zwykle nie są to nadzwyczajne okoliczności; odszkodowanie może przysługiwać | Nadal obowiązuje w należnym zakresie |
| Kontrolerzy ruchu lotniczego | Możliwe nadzwyczajne okoliczności | Nadal obowiązuje w należnym zakresie |
| Zewnętrzny personel lotniska | Możliwy wyjątek; trzeba sprawdzić przyczynę i kontrolę linii | Nadal obowiązuje w należnym zakresie |
W sprawie Airhelp przeciwko SAS, C-28/20, TSUE uznał, że legalny strajk własnych pracowników dotyczący ich warunków zatrudnienia nie stanowi nadzwyczajnych okoliczności. Nie jest to jednak ogólna reguła rozstrzygająca każdy protest, niezależnie od jego przyczyn i uczestników.
Także spontaniczna nieobecność załogi nie staje się automatycznie nadzwyczajna przez nazwanie jej „dzikim strajkiem”. W sprawach Krüsemann Trybunał badał źródło protestu i jego związek z decyzjami przewoźnika. Linia musi wykazać konkretną podstawę wyjątku.
Co musi wykazać linia?
Nie wystarczy ogólna informacja „strajk”. Linia musi wykazać zdarzenie poza jej normalną działalnością i rzeczywistą kontrolą, jego wpływ na dany lot oraz to, że zakłócenia nie dało się uniknąć mimo wszystkich rozsądnych działań. Znaczenie mogą mieć możliwości innej organizacji załogi lub lotu zastępczego, bez wymagania od linii niemożliwych poświęceń.
Strajk musi spowodować zakłócenie objęte przepisami
Strajk jest przyczyną, a nie odrębną kategorią odszkodowania. Sprawdza się właściwy rodzaj problemu:
- Opóźnienie: co najmniej trzy godziny przy dotarciu do końcowego miejsca docelowego.
- Odwołanie: termin powiadomienia i godziny zaproponowanego nowego lotu.
- Utracona przesiadka: jedna rezerwacja i opóźnienie na końcu całej podróży.
Lot musi podlegać EU 261. Dotyczy to wylotów z UE każdą linią i przylotów do UE z państw trzecich linią unijną. Norwegia, Islandia i Szwajcaria są uwzględniane podobnie. Wielka Brytania ma własne przepisy. Potwierdzona rezerwacja i spełnienie wymogów podróży pozostają potrzebne.
Jeśli linia odwołała lot co najmniej 14 dni wcześniej, odszkodowanie za odwołanie nie przysługuje niezależnie od oceny strajku. Przy krótszym terminie znaczenie mają również warunki zaproponowanej podróży zastępczej.
Ile wynosi odszkodowanie?
| Lot | Euro | Orientacyjnie w PLN |
|---|---|---|
| Do 1 500 km | 250 € | 1 092 zł |
| W UE powyżej 1 500 km; inne loty od 1 500 do 3 500 km | 400 € | 1 748 zł |
| Inne loty powyżej 3 500 km | 600 € | 2 621 zł |
Złote podano orientacyjnie według kursu średniego NBP z 15 października 2026 r.: 4,3691 PLN za euro, z zaokrągleniem. Kwota z rozporządzenia jest w euro i nie zależy od ceny biletu.
Obniżenie o połowę może mieć zastosowanie przy odpowiednio szybkim locie zastępczym na warunkach art. 7 ust. 2. Na długich trasach poza UE opóźnienie od trzech do czterech godzin może oznaczać 300 €. Szczegóły opisują strony o opóźnieniu i odwołaniu.
Posiłki, hotel, zmiana lotu i zwrot
Należna opieka obejmuje posiłki i napoje odpowiednie do oczekiwania, dwie rozmowy telefoniczne lub wiadomości, a przy koniecznym noclegu hotel i transport. Obowiązki te pozostają także przy nadzwyczajnych okolicznościach.
Przy opóźnieniu wylotu opieka zaczyna się od 2 godzin dla lotów do 1 500 km, od 3 godzin dla lotów w UE powyżej 1 500 km i innych do 3 500 km oraz od 4 godzin dla pozostałych. Po odwołaniu lotu masz wybór zwrotu ceny biletu lub zmiany planu podróży. Przy opóźnieniu od pięciu godzin możesz zrezygnować i żądać zwrotu na zasadach art. 8.
Jeśli linia nie zapewnia pomocy, zachowaj rachunki za niezbędne i rozsądne wydatki. Nie zakładaj, że koszt każdego samodzielnie kupionego biletu zostanie automatycznie zwrócony. Zachowaj propozycje i odmowy linii.
Co zachować po strajku?
- Rezerwację, karty pokładowe i numery wszystkich odcinków.
- Wiadomość o przyczynie zakłócenia i informację, czyj był strajk.
- Datę powiadomienia o odwołaniu i godziny proponowanych lotów.
- Rzeczywisty czas dotarcia do końcowego miejsca docelowego.
- Rachunki oraz reklamację i odpowiedź linii.
Możesz sprawdzić lot w NoGate i zlecić nam prowadzenie sprawy wobec linii wykonującej lot. Sprawdzenie jest bezpłatne. Za uzyskane odszkodowanie pobieramy 20 %; bez wypłaty nie ma opłaty.
Po wyczerpaniu reklamacji i upływie 30 dni można skorzystać z dobrowolnej pomocy Rzecznika Praw Pasażerów przy ULC w sprawach należących do jego właściwości. Rzecznik szuka ugody, nie zasądza pieniędzy. Wniosek ma roczny termin od lotu. W razie braku ugody pozostaje sąd cywilny; ADR nie jest obowiązkowe przed pozwem.
Według polskich przepisów roszczenie przedawnia się po roku od wykonanego lub planowanego lotu. Reklamacja zawiesza bieg do odpowiedzi, maksymalnie na 30 dni. Przy lotach związanych z innymi krajami trzeba sprawdzić właściwe przepisy. Pełne zasady terminów i właściwości.
Najczęstsze pytania
Czy strajk daje prawo do odszkodowania?
Czasem tak. Strajk własnych pracowników linii zwykle nie jest nadzwyczajną okolicznością. Przy opóźnieniu przylotu od trzech godzin lub odwołaniu spełniającym warunki możesz mieć prawo do 250–600 €. Strajki kontrolerów lub zewnętrznej obsługi ocenia się inaczej.
Czy zapowiedziany strajk zwalnia linię z odpowiedzialności?
Sam fakt, że strajk był zapowiedziany, nie rozstrzyga sprawy. Znaczenie ma to, kto strajkuje, jakie są okoliczności i jakie rozsądne działania podjęła linia. Przy odwołaniu lotu osobno sprawdza się termin powiadomienia i lot zastępczy.
Czy strajk kontrolerów ruchu lotniczego to wyjątek?
Może stanowić nadzwyczajne okoliczności, jeśli pozostaje poza kontrolą linii. Przewoźnik nadal musi wykazać wpływ na konkretny lot i działania służące uniknięciu zakłócenia. Nie zwalnia to z należnej opieki.
Ile wynosi odszkodowanie przy strajku?
Tak samo jak przy innych zakłóceniach EU 261: pełne kwoty to 250, 400 lub 600 € na osobę. Decydują odległość, przebieg podróży i ewentualne warunki obniżenia kwoty, nie sam rodzaj strajku.
Czy linia musi zapewnić hotel?
Tak, gdy należna opieka podczas oczekiwania wymaga noclegu. Obejmuje też transport między hotelem a lotniskiem. Strajk zewnętrzny nie usuwa tych obowiązków tylko dlatego, że może wyłączyć odszkodowanie.
Czy mogę wybrać zwrot zamiast nowego lotu?
Po odwołaniu lotu możesz wybrać zwrot lub zmianę planu podróży. Przy opóźnieniu od pięciu godzin możesz zrezygnować z podróży i żądać zwrotu na zasadach art. 8.
Co, jeśli linia napisała tylko „strajk”?
Poproś o wskazanie, czyj był to strajk i jak wpłynął na Twój lot. Zachowaj wiadomość, rezerwację i rzeczywisty czas przylotu. Ogólne hasło nie przesądza o prawie do odszkodowania.